دیگر نگران رنگ پریدگی فرش دستباف نباشید!
شاید برایتان جالب باشه که بدانید حدود یک سوم فرشهای دستبافت جهان توسط بافندههای ماهر ایرانی بافته میشود و برخلاف تصوری که داشتیم بیشتر این فرشها در آذربایجان بافته میشوند نه کرمان! با توجه به اینکه هنگام بافت، انواع متفاوتی از نخ وجود دارد پس در نتیجه جنس فرشها باهم متفاوتاند. علاوه بر زیبایی و اصالتی که در فرش دستباف ایرانی مشاهده میکنید یکی از دلایل محبوبیت این کالای با ارزش این است که در اثر رفت و آمد و پا خوردن تحلیل نرفته و حتی زیباتر هم میشود. از طرفی یکی از وسایل پر اهمیت منازل ایرانی فرش است، نگهداری و شست و شوی فرش دستباف یکی از دغدغههایی است که شاید شما هم درگیر آن هستید چون نمیتوان به هر قالیشویی اعتماد کرد.
همانطور که در بالاتر اشاره کردیم فرش یکی از ارکان اصلی منازل بوده که به دلایل مختلفی ممکن است ظاهر یا بافت آن به طور کل تغییر کند از همین رو لازم است در نگهداری آن دقت بیشتری داشته باشیم تا آراستگیاش حفظ شود.
چگونه از رنگ پریدگی فرش دستبافت جلوگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه کم هزینهتر و مؤثرتر از ترمیم است. اگرچه فرش های دستبافت از دوام بالایی برخوردارند، اما رعایت چند نکته ساده می تواند از تغییر رنگ و آسیب دیدگی آن ها جلوگیری کند. نخست اینکه فرش نباید برای مدت طولانی در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرد؛ زیرا اشعه فرابنفش به مرور زمان باعث تجزیه رنگدانه های طبیعی می شود.
همچنین توصیه می شود هر چند ماه یک بار جهت قرارگیری فرش را تغییر دهید تا فشار و نور به صورت یکنواخت روی تمام قسمت های آن توزیع شود. استفاده از زیرانداز مناسب نیز می تواند از جذب رطوبت کف و ایجاد نم در بافت فرش جلوگیری کند.
پاک کردن سریع لکه ها، عدم استفاده از مواد سفیدکننده و شوینده های قوی، جاروکشی منظم و سپردن فرش به قالیشویی های تخصصی در فواصل زمانی مناسب از دیگر اقداماتی است که به حفظ رنگ و کیفیت فرش دستبافت کمک می کند.
دلایل پنهان رنگ پریدگی فرش دستبافت
رنگ پریدگی فرش دستبافت همیشه به دلایلی مانند شستشوی اشتباه یا تابش مستقیم نور خورشید محدود نمی شود. برخی عوامل پنهان و کمتر شناخته شده نیز می توانند در طول زمان بدون آنکه متوجه شوید، موجب کاهش شفافیت و تغییر رنگ فرش های دستبافت شوند. این عوامل اغلب تدریجی هستند و اثر آن ها زمانی نمایان می شود که بخش هایی از فرش نسبت به سایر قسمت ها تیره تر، کم رنگ تر یا کدر به نظر می رسد.
رطوبت محیط و نم زدگی
یکی از رایج ترین دلایل پنهان تغییر رنگ، رطوبت مداوم در محیط زندگی است. الیاف طبیعی فرش (پشم، کرک، ابریشم) به رطوبت حساس اند و در صورت تماس طولانی مدت، واکنش های شیمیایی بین رطوبت، رنگ های گیاهی و الیاف ایجاد می شود. این وضعیت باعث زرد شدن الیاف، تیرگی و کپک زدگی و کدر شدن رنگ ها می شود. چنین تغییراتی معمولاً با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نیست مگر زمان زیادی گذشته باشد.
استفاده از وسایل گرمایشی یا سرمایشی در نزدیکی فرش
قرار گرفتن فرش در کنار شومینه، بخاری، رادیاتور یا حتی کولر گازی می تواند دمای نامتوازن و حرارت نقطه ای ایجاد کند. این تغییر دما باعث خشکی غیرطبیعی الیاف و شکست رنگدانه های گیاهی شده و در نهایت رنگ ها پژمرده و کم رنگ می شوند.
رسوب مواد شوینده باقی مانده در الیاف
شستشوی خانگی ممکن است مقداری مواد شوینده را در عمق الیاف باقی بگذارد. این رسوبات با گذشت زمان باعث خاکستری شدن فرش، تیرگی دائمی و ایجاد حالت چرک مرد می شوند.
آلودگی هوا و دود وسایل خانگی
دود ناشی از آشپزی، شمع، سیگار، بخاری های نفتی یا حتی گردوخاک معلق در هوا، آرام آرام روی الیاف فرش می نشینند. این آلودگی ها با رطوبت ترکیب شده و لکه های نامرئی ایجاد می کنند که به تدریج باعث کدر شدن و تغییر رنگ طبیعی فرش می شوند.
واکنش شیمیایی رنگ های گیاهی با گذشت زمان
رنگ های طبیعی و گیاهی، علی رغم کیفیت بالا، در برابر برخی عوامل محیطی حساس اند. برخی رنگدانه ها مانند رنگ های استخراج شده از روناس، اسپرک، پوست گردو و نیل در طول سال ها ممکن است به دلیل اکسید شدن کمی روشن تر یا تیره تر شوند. این تغییر کاملاً طبیعی است اما اگر محیط نامناسب باشد شدت آن بیشتر می شود.
فشار و سایش مداوم در نواحی خاص
راه رفتن زیاد روی برخی بخش ها یا قرار گرفتن وسایل سنگین روی فرش باعث فشرده شدن الیاف و تغییر انعکاس نور می شود. این امر ممکن است به صورت کمرنگ دیده شدن بخش های پرتردد بروز کند؛ بدون آنکه واقعاً رنگ فرش تغییر کرده باشد.
اشتباهات در شست و شو
قبل از هر اقدامی برای شست و شو ابتدا باید به فکر غبار روبی باشید اگر با ضربههای محکم میخواهید آن را از آلودگی پاک کنید باید بگوییم سخت در اشتباه هستید و فقط باعث آسیب به بافت فرش میشوید.
دومین نکته اطلاع از رنگ پس دادن آن است به این منظور کافیست با یک تکه پارچه نمدار سفید رنگ قسمتی از فرش را مورد آزمایش قرار دهید اگر متوجه شدید رنگ پس میدهد بهترین کار سپردن شست و شوی آن به قالیشویی است در غیر اینصور براحتی به شست و شو بپردازید.
نبودن سطح شیبدار و ماندن آب در درون بافت فرش یکی دیگر اشتباهات در شست و شوی فرش دست بافت است. درجه حرارت آب هنگام شست و شو و مواد شیمایی که استفاده میکنیم یکی دیگر از دلایلی است که باعث رنگ پریدگی و از بین رفتن بافت فرش میشود.
ریختن مواد شیمیایی و دیگر رنگ ها روی فرش
امیدورام برای شما پیش نیامده باشد که با یک سهل انگاری کوچک خوراکی، رنگ، جوهر یا مواد سفیدکننده روی فرش چالش بزرگی رقم بزنید. همچنین هیچوقت نباید با سفید کنندههایی مثل وایتکس اقدام به شستن فرشهای دستبافت کنید چرا که باعث رنگ پریدگی آن میشود.
اثرات شوینده های نامرغوب و تقلبی بر رنگ فرش های دستبافت
شوینده های نامرغوب و تقلبی یکی از مهم ترین عوامل آسیب زننده به رنگ و الیاف فرش های دستبافت هستند؛ زیرا این فرش ها با الیاف طبیعی و رنگ های گیاهی یا معدنی بافته شده اند و نسبت به مواد شیمیایی نامطمئن واکنش پذیری بالایی دارند. شوینده هایی که فاقد استاندارد هستند معمولاً pH نامتعادل، ترکیبات صنعتی سنگین یا مواد سفیدکننده دارند و همین موضوع باعث حل شدن رنگ های گیاهی، پخش شدن رنگ در سطح فرش و ایجاد لکه های روشن و تیره می شود. از سوی دیگر، این مواد اغلب چربی طبیعی الیاف مانند لانولین را از بین می برند و در نتیجه فرش ظاهر مات، خشک و کم درخششی پیدا می کند. واکنش های شیمیایی مواد تقلبی می تواند هاله های سفید و ظاهر چرک مرد ایجاد کند، حتی زمانی که فرش در نگاه اول تمیز به نظر برسد. استفاده مداوم از این شوینده ها همچنین موجب فرسایش تدریجی الیاف، نازک شدن و شکستگی تار و پود و کاهش توان نگهداری رنگدانه ها می شود؛ به همین دلیل بخش هایی از فرش به مرور کم رنگ تر دیده می شود. حتی ممکن است رنگ رفتگی در مراحل خشک شدن آشکار شود، زیرا مواد نامرغوب پس از ترکیب با هوا و رطوبت باعث تخریب تدریجی رنگدانه ها می شوند. از آنجا که این آسیب ها اغلب جبران ناپذیرند، بهترین راهکار سپردن شستشوی فرش دستبافت به قالیشویی های معتبر و متخصص است.
اهمیت خشک کردن اصولی فرش دستبافت پس از شستشو
بسیاری از افراد تصور می کنند پس از پایان شستشو، کار نگهداری فرش به پایان رسیده است؛ در حالی که مرحله خشک کردن یکی از حساس ترین مراحل حفظ رنگ و سلامت فرش محسوب می شود. باقی ماندن رطوبت در لایه های زیرین فرش می تواند زمینه رشد قارچ، کپک و بوی نامطبوع را فراهم کند و حتی موجب تغییر رنگ الیاف شود.
در قالیشویی های مجهز از دستگاه های آبگیر لوله ای و گرمخانه های استاندارد استفاده می شود تا رطوبت فرش به طور کامل خارج گردد. این موضوع به ویژه در فرش های ابریشمی و دستبافت اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کوچک ترین رطوبت باقی مانده می تواند باعث زردشدگی، رنگ دویدگی و آسیب به ساختار الیاف شود. به همین دلیل خشک کردن اصولی را باید بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند شستشوی حرفه ای فرش دانست.
نشانه های رایج تغیر رنگ فرش
از رایج ترین نشانه های تغییر رنگ فرش می توان به موارد زیر اشاره کرد:
زرد شدن فرش
اگر فرشی دارید که درون اتاق بدون تهویه و نور طبیعی قرار گرفته است، منتظر زرد شدن آن باشید! نبودن نور و وجود رطوبت باعث میشود چسبها و BHT به گازی تبدیل شوند که نتیجه آن زردی فرش است. یکی از روشهای رفع لکه زردی محلول اسید سیریک است که بهترین کار سپردن آن به قالیشویی است.
سفید شدن فرش
لکهها و سفید شدگی فرش معمولا بر اثر مواد سفیدکننده قوی یا ذوب یخ به وجود میآیند و ظاهر زشتی به فرش میدهند.
خاکستری شدن فرش
اگر متوجه شده باشید رنگ فرش به خاکستری متمایل شده است، مطمئن باشید در محیط پر رفت و آمدی از آن استفاده میکنید چون گرد و غبار زیادی را به خودش جذب کرده که این گرد و غبار حاصل اصطکاک و قدم زدن اتفاق میافتد.
روش های رفع رنگ پریدگی فرش دستبافت در قالیشویی
رنگ پریدگی یکی از مشکلات شایعی است که ممکن بوده در فرش های دستبافت رخ دهد. برای رفع این مشکل روش های مختلفی وجود دارند. یکی از روش ها استفاده از رنگ های طبیعی مانند چای و قهوه است که می تواند رنگ پریدگی را کاهش دهد. همچنین از مواد شوینده خاصی استفاده کرد که از پریدگی رنگ جلوگیری کند. در نهایت، استفاده از خدمات حرفه ای تمیز کننده فرش نیز به رفع مشکل رنگ پریدگی در فرش دستبافت کمک می کند.
لکه برداری فرش
لکه برداری فرش یک فرآیند حرفه ای است که به وسیله آن می توان لکه های مختلف روی فرش را از بین برد. این فرآیند توسط افراد آموزش دیده و با تجهیزات مناسب انجام می شود تا فرش را از لکه های زشت و ناخواسته پاک کند. این فرآیند به دقت و حوصله انجام می شود تا فرش پس از لکه برداری دوباره مانند اول بدرخشد و زیبایی آن حفظ شود.
با وجود این که برخی از لکه ها ممکن است بسیار متراکم و سخت به نظر برسند، اما با انجام لکه برداری مناسب و استفاده از مواد شیمیایی، این لکه ها از بین می روند. بنابراین، در صورت بروز لکه های مختلف روی فرش، بهترین راه حل این است که به قالیشویی معتبر مراجعه کرده و از خدمات لکه برداری فرش استفاده کنید تا فرش شما دوباره به شکل زیبا و بدون لکه برگردد.
رنگ برداری فرش
ایجاد رنگ روی فرش یا رنگ پریدگی آن یکی از مشکلاتی است که ممکن است در زندگی روزمره با آن مواجه شویم. استفاده از مواد شوینده نامناسب یا شرایط نگهداری نامساعد می تواند باعث تخریب رنگ و ظاهر فرش شود. برای رفع این مشکل می توانید از خدمات رنگ برداری فرش در قالیشویی های معتبر استفاده کنید. این خدمات شامل استفاده از مواد تثبیت کننده بعد از ترمیم ظاهر فرش است که به ثابت شدن رنگ الیاف کمک می کند.
در صورتی که فرش شما رنگ پس داده و لکه های زشتی روی آن ایجاد شده است، بهتر است از خدمات قالیشویی معتبر استفاده کنید تا مشکل را برطرف کنند. انجام رنگ برداری فرش یک فرآیند تخصصی و دقیق است که نیاز به تجربه و مهارت دارد، بنابراین انجام آن توسط حرفه ای ها توصیه می شود.
رنگ گذاری یا قلم زنی فرش
رنگ گذاری یا قلم زنی فرش از روش هایی است که برای تجدید فرش های قدیمی و کهنه استفاده می شود. این فرآیند به مشتریان این امکان را می دهد که فرش های خود را با رنگ های جدید و زنده تر تزئین کنند و آن ها را برای مدت بیشتری مورد استفاده قرار دهند. با انجام رنگ گذاری، فرش ها به نوعی دوباره زنده می شوند و به زیبایی و جذابیت آن ها افزوده خواهد شد. این خدمات به عنوان یک گزینه اقتصادی برای تجدید حیات فرش های قدیمی و استفاده مجدد از آن ها برای سال ها به مشتریان ارائه می شود.
رنگ گذاری یا قلم زنی فرش نیازمند تخصص و تجربه است و بهتر بوده این کار را به متخصصین با تجربه و آگاه از انواع رنگ ها و مواد مورد استفاده بسپارید. همچنین انتخاب قالیشویی با تجربه و معتبر برای انجام این کار بسیار حائز اهمیت است تا از خسارت به فرش های شما جلوگیری شود.
چه زمانی باید برای ترمیم رنگ فرش اقدام کرد؟
بسیاری از صاحبان فرش دستبافت زمانی برای ترمیم رنگ اقدام می کنند که آسیب بسیار گسترده شده است؛ در حالی که هرچه عملیات ترمیم زودتر انجام شود، نتیجه نهایی بهتر خواهد بود. اگر متوجه شدید بخشی از فرش نسبت به سایر قسمت ها روشن تر شده، رنگ ها حالت کدر پیدا کرده اند یا هاله هایی از تغییر رنگ در سطح فرش مشاهده می شود، بهتر است در اسرع وقت از کارشناسان قالیشویی کمک بگیرید.
متخصصان با بررسی نوع رنگ، جنس الیاف و علت اصلی آسیب می توانند مناسب ترین روش مانند تثبیت رنگ، رنگ برداری، قلم زنی یا رنگ گذاری را انتخاب کنند. رسیدگی سریع به این مشکلات علاوه بر حفظ زیبایی فرش، از گسترش آسیب و افزایش هزینه های ترمیم نیز جلوگیری خواهد کرد.
سخن پایانی
فرش دستبافت ایرانی تنها یک کفپوش نیست؛ بلکه بخشی از هنر، فرهنگ و سرمایه خانواده محسوب میشود. به همین دلیل حفظ رنگ، بافت و سلامت آن اهمیت ویژهای دارد. بسیاری از عوامل مانند رطوبت، نور مستقیم خورشید، شویندههای نامناسب، شستشوی غیراصولی و نگهداری نادرست میتوانند باعث رنگپریدگی و کاهش ارزش فرش شوند. از سوی دیگر، تشخیص بهموقع علائم تغییر رنگ و استفاده از روشهای تخصصی ترمیم میتواند از آسیبهای جدی جلوگیری کند.
قالیشویی در دهکده المپیک توحید با بهرهگیری از تجهیزات مکانیزه، شویندههای استاندارد، کارشناسان مجرب و بخش تخصصی شستشو و ترمیم فرشهای دستبافت، تمامی خدمات مورد نیاز برای حفظ زیبایی و اصالت فرشهای ارزشمند شما را ارائه میدهد. از تثبیت رنگ و لکهبرداری تخصصی گرفته تا رنگبرداری، قلمزنی، رفوگری و شستشوی اصولی، تمامی مراحل با رعایت استانداردهای روز انجام میشود تا فرش شما با بیشترین کیفیت و کمترین ریسک آسیب، به شما تحویل داده شود. اگر به دنبال حفظ ارزش واقعی فرش دستبافت خود هستید، انتخاب یک قالیشویی معتبر و متخصص در دهکده المپیک مهمترین تصمیمی است که میتوانید بگیرید.
